Finansman sözleşmesini imzalamadan önce nelere bakmalı?

Önce sözleşme öncesi bilgi formunu isteyin

Tüketici finansmanında kurumlar, sözleşme imzalanmadan önce bilgilendirme formu vermekle yükümlüdür. Bu form; tutar, vade, oran, toplam geri ödeme ve masraf kalemlerini bir arada gösterir.

Formu şubede aceleyle okumak yerine bir nüshasını alıp evde incelemeniz en sağlıklısıdır. Kurumun formu vermekten kaçınması başlı başına bir uyarı işaretidir.

Toplam geri ödeme ve ödeme planı

Sözleşmenin en önemli sayısı ilan edilen oran değil, toplam geri ödeme tutarıdır. Ödeme planında her taksitin tutarı, tarihi ve toplam bedelin dökümü yer almalıdır.

Planın anapara ve kâr payı ayrımını gösterip göstermediğine bakın. Erken kapama düşünüyorsanız bu döküm, kalan borç hesabını anlamanız için gereklidir.

• Taksit sayısı ve ilk taksit tarihi doğru mu?
• Toplam geri ödeme, size sözlü olarak söylenen rakamla aynı mı?
• Ara ödeme veya balon ödeme maddesi var mı?
• Taksitlerin sabit olduğu açıkça yazılmış mı?

Masraf ve sigorta maddeleri

Masraflar sözleşmenin farklı yerlerine dağılmış olabilir. Tahsis/dosya ücreti, ekspertiz, ipotek tesis, sigorta primleri ve varsa hesap işletim ücretlerini tek tek toplayın.

Sigorta konusunda kritik ayrım şudur: hangi sigorta zorunlu, hangisi isteğe bağlı? Konutta DASK zorunludur; konut sigortası ve hayat sigortası ise çoğu durumda isteğe bağlıdır ve dilerseniz başka bir şirketten yaptırabilirsiniz.

Sigortanın finansman şartına bağlanıp bağlanmadığını açıkça sorun ve cevabı sözleşmede arayın.

Erken kapama ve ara ödeme

Erken kapamada iki soru önemlidir: kalan kâr payında indirim uygulanıyor mu ve bir erken kapama ücreti alınıyor mu?

Katılım bankalarında satış bedeli sabit olduğu için indirim, kurumun politikasına bağlı bir uygulamadır. Bazı kurumlar kalan vadeye orantılı indirim yapar, bazıları kısmi indirim uygular. Sözlü vaatler yerine sözleşme metnini esas alın.

Ara ödeme yapmak istediğinizde bunun taksit tutarını mı yoksa vadeyi mi kısaltacağını da netleştirin.

Gecikme, temerrüt ve teminat

Gecikme halinde ne olacağı sözleşmenin en az okunan ama en önemli bölümlerindendir. Gecikme cezasının nasıl hesaplandığını, kaç taksit gecikmede muacceliyet doğduğunu ve teminatların nasıl paraya çevrileceğini okuyun.

Teminat tarafında ipotek, rehin, kefalet ve senet gibi unsurlar bulunabilir. Özellikle kefalet maddesinde kefilin sorumluluğunun kapsamına dikkat edin.

Tasarruf finansman sözleşmelerinde ek başlıklar

Tasarruf finansman şirketleriyle yapılan sözleşmeler, katılım bankası sözleşmelerinden yapısal olarak farklıdır ve ek maddeler içerir.

• Tahsis (sıra) tarihinin nasıl belirlendiği ve garanti edilip edilmediği
• Organizasyon ücretinin tutarı, tahsil zamanı ve iade edilip edilmediği
• Sözleşmeden cayma ve fesih halinde birikimin ne zaman, hangi kesintiyle iade edileceği
• Devir ve tahsis öncelik kurallarının açıkça yazılıp yazılmadığı

Cayma hakkı

Tüketici kredisi ve konut finansmanı sözleşmelerinde, mevzuatta tanımlanan süre içinde gerekçe göstermeksizin cayma hakkınız bulunur. Cayma halinde iade yükümlülüklerinizin ne olduğunu sözleşmede kontrol edin.

Cayma bildirimini yazılı ve kayıt altında yapmak, ileride doğabilecek uyuşmazlıklarda lehinize olur.

İmza öncesi son kontrol listesi

Aşağıdaki maddelerin hepsine net cevap veremiyorsanız imzalamayın:

• Toplam olarak kaç lira ödeyeceğim?
• Bu tutara masraflar ve sigortalar dahil mi?
• Erken kapasam ne kadar indirim alırım?
• Bir taksiti geciktirirsem ne olur?
• Hangi sigorta zorunlu, hangisi isteğe bağlı?
• Sözleşmenin imzalı bir nüshasını alıyor muyum?